خانه / پاغازه / پاغازه

پاغازه

نام‏هاى ديگر: باغازى- پاى‏غازى- پاغازه(پغازه)– پاى‏زاغان- پنجه غاز ياقى- كلاغ‏پا- بارتنگ‏آبى- اطريلال- رجل الوز- رجل الطير- رجل الغراب- حشيشه الارض- حضرت الشياطين- خزر الشياطين- غازاياغى.Plantaln .d’eau -water .plantain -Alisme .

پاغازه

مشخصات: گياهى است علفى و چندساله از خانواده‏Alismaceae ، ارتفاع آن حدود بيست تا سى سانتى‏متر و گاهى به صد سانتى‏متر هم خواهد رسيد. برگ‏هاى آن سه قسمتى است و به صورت پاى زاغ يا كلاغ است، طعم برگ‏ها قدرى تند و قابض و كمى شيرين‏مزه و مختصرى رنگ زرد دارد.

گل‏هاى آن سفيد يا صورتى و كوچك هستند، ريشه آن تقريبا دايره‏اى شكل و گره‏دار است و گره‏ها نيز دايره‏اى شكلند، رنگ ظاهر ريشه گياه مايل به زردى است ولى چنانچه خشك آن سائيده شود بسيار سفيد مى‏گردد، و از قسمت‏هاى زيرزمينى آن ريشك‏هايى بيرون مى‏آيد. اين گياه بيشتر در كنار آب‏بندها و نهرها و مرداب‏ها همچنين در روى چمن‏ها و باغ‏ها به صورت خودرو مى‏رويد. اين گياه در ايران انتشار دارد و در مناطق جنوب غرب، اشتران‏كوه، كوه رزوند، سيلاخور، شوش كنار رودخانه شور، در آذربايجان شرقى بين مراغه و مرحمت‏آباد در مناطقى كه آب‏هاى راكد وجود دارد، در آذربايجان غربى در آب‏هاى گودال‏هاى جونگوارى ديده مى‏شود.

طبيعت آن: گرم است.

تركيب شيميايى: پالمى‏تيك‏اسيد- استاريك اسيد- اوليك‏اسيد- لينولئيك اسيد- فورفورالدئيد- اسپاراژين- فيتوسترول- فيتوسترولين- رزين- قند- نشاسته- پروتئين- يك جسم جامد غير مشخص.

خواص درمانى:

1- قابض و تونيك و مقوى معده و محلّل و زيادكننده ترشح شير است.

2- تازه آن را بكوبيد بعد تخم خشخاش كوبيده را با آن مخلوط كنيد و شب‏ها مانند خمير روى موضع گذاريد و هر روز برگ‏هاى آن را با برنج مانند سبزى‏پلو بپزيد و بخوريد لك‏هاى سفيد بدن يا برص را برطرف مى‏سازد.

3- تازه آن را له كنيد و با سركه و نمك ضماد نماييد. براى زخم‏هاى بد و سوختگى و جراحت‏ها مفيد است.

4- برگ و ريشه آن را با هم خشك كنيد بعد نرم بساييد و بجوشانيد تا قوام آيد سپس در ظرف شيشه‏اى نگهداريد و هر روز بر موضع بماليد. درد مفاصل را تسكين مى‏دهد.

بذر پاغازه

خواص درمانى: آن را بكوبيد و ضماد كنيد. اثر زخم‏هايى را كه بر پوست مانده برطرف مى‏سازد.

تذكر: خوردن آن انسان را عقيم مى‏كند و در زنان باردار باعث سقط جنين مى‏گردد.

ريشه غاز ياقى‏

خواص درمانى: 1- خوردن آن چشم و گوش را تيز و حساس مى‏كند، رنگ رخسار را درخشان مى‏نمايد، عمر را طولانى مى‏كند، وزن بدن را كم و انسان را سبك مى‏سازد.

2- اگر زن باردار موقع وضع حمل آن را بخورد براى كاهش درد و تسهيل زايمان و تسريع تولّد بچه نافع است.

3- آب دم‏كرده آن را بنوشيد. مدرّ و خنك‏كننده و محلّل و قابض است، ترشح شير را افزايش مى‏دهد، معده را تقويت مى‏كند، بيمارى‏هاى كليه و قند و استقسقاء و سوزاك را درمان مى‏كند.

منبع: حاجى شريف، احمد، اسرار گياهان دارويى، 1جلد، حافظ نوين – تهران، چاپ: چهارم، 1386 ه.ش.