خانه / اخبار روز طب سنتی / خواص گیاهی سیب زمینی ترشی

خواص گیاهی سیب زمینی ترشی

سیب زمینی ترشی با نام انگلیسی Jerusalem artichoke و نامهای محلی شلغم شیرازی, یرآلماسى و قلقلاس شناخته می شود. سیب زمینی ترشی بهترین غذا برای افرادی مبتلا به دیابت می باشد

مشخصات‏ سیب زمینی ترشی و روش کاشت:
سیب زمینی ترشی گیاهى است علفى پایا که ارتفاع آن ۲- ۵/ ۱ متر مى‏رسد. ساقه‏هاى سیب زمینی ترشی چوبى و یکساله است و برگهاى سیب زمینی ترشی بیضى و نوک‏تیز با دندانه‏هاى ریز، گلهاى سیب زمینی ترشی زرد و شبیه گل آفتابگردان ولى خیلى کوچکتر که در مهر و آبان‏ماه ظاهر مى‏شوند. ریشه سیب زمینی ترشی به صورت غده‏هاى گوشتى و مملو از ماده‏اى به نام Inuline است که شبیه به نشاسته‏ مى‏باشد.

خواص  گیاهی سیب زمینی ترشی
خواص گیاهی سیب زمینی ترشی

سیب‏زمینى ترشى در اغلب شرایط آب‏وهوایى مى‏روید و در مقابل خشکى مقاوم است. غده‏هاى سیب زمینی ترشی در صورتى که برداشت نشوند بخوبى در زمین مى‏مانند و سرماى تا ۱۵ درجه سانتى‏گراد زیر صفر را تحمل مى‏نمایند. کاشت سیب زمینی ترشی از طریق کاشت غده‏هاى آن خیلى زود یعنى اوایل اسفند البته در روزهایى که رطوبت خاک مناسب براى به هم زدن و کاشت باشد صورت مى‏گیرد. فواصل بوته‏ها ۷۰* ۶۰ سانتى‏متر و براى کاشت مى‏توان از غده کامل یا از نصف غده استفاده کرد. همین‏که گیاه سیب زمینی ترشی روییده و به ارتفاع ۳۵- ۳۰ سانتى‏متر برسد خاک دادن پاى بوته‏ها آغاز مى‏شود. برداشت محصول سیب زمینی ترشی را مى‏توان از اواخر مهر و اواسط آبان بسته به شرایط اقلیمى شروع کرد. در ایران در اغلب مناطق کاشته مى‏شود. به‏طور کلى سه رقم سیب زمینی ترشی کاشته مى‏شود یک رقم با غده نخودى رنگ، یک رقم با غده صورتى رنگ و یک رقم با غده قرمز مانند سیب‏زمینى شیرین.

ترکیبات شیمیایى‏ سیب زمینی ترشی:
از نظر ترکیبات شیمیایى سیب‏زمینى ترشى داراى مقدار کمى ویتامین B و C و بازهاى پورین ، آرژى‏نین، هیستیدین، بتائین، کولین و هماگلوتى‏نین مى‏باشد.
هیدرات کربن موجود در غده سیب زمینی ترشی اینولین است و مقدار آن ۱۸- ۸ درصد تغییر مى‏کند و علاوه بر گلوکوز و لوولوز مواد گلوکوفروکتوزان از سوکروز تا اینولین در سیب زمینی ترشی وجود دارند. هیدراتهاى کربن اصلى و عمده سیب زمینی ترشی اینولین و خویشاوند نزدیک آن اینولید مى‏باشد.

در هریک صد گرم سیب‏زمینى ترشى خام مواد زیر وجود دارد:
آب ۷۹ گرم، پروتئین ۳/ ۲ گرم، چربى ۱/ ۰ گرم، هیدراتهاى کربن ۱۶ درصد (که قسمت عمده آن در غده تازه به صورت اینولین است)، کلسیم ۱۴ میلى‏گرم، فسفر ۷۸ میلى‏گرم، آهن ۴/ ۳ میلى‏گرم، ویتامین A 20 Iu، تیامین ۲۰/ ۰ میلى‏گرم، رایبوفلاوین ۰۶/ ۰ میلى‏گرم، نیاسین ۳/ ۱ میلى‏گرم و ویتامین C 4 میلى‏گرم.

خواص کاربرد سیب زمینی ترشی:
سیب زمینی ترشی در غده‏هاى آن ماده Inuline وجود دارد. این ماده که از هیدراتهاى کربن است شبیه به نشاسته مى‏باشد ولى مانند نشاسته معمولى بسادگى در معده تبدیل به قند نمى‏شود. مزه آن کمى شیرین و شبیه سیب زمینى معمولى است.

سیب زمینی ترشی خیلى سریع الهضم و زودپز مى‏باشد، به‏طورى که سیب زمینى ترشى ظرف ۱۵- ۱۰ دقیقه در آب جوش پخته مى‏شود. در ایران معمولا به‏طور ناپخته و خام با سرکه و ترشى آن را مى‏خورند ولى پخته آن نیز خیلى لذیذ است و چون نشاسته آن بخصوص در غده‏هاى تازه به سختى تبدیل به قند مى‏شود براى اشخاصى که بیمارى قند دارند در رژیم غذایى جانشین خوبى براى سیب‏زمینى است. سیب زمینی ترشی باید تازه مصرف شود زیرا اگر مدتى بماند ممکن است اینولین آن تبدیل به قند بشود و خاصیت رژیمى خود را از دست بدهد.

سیب زمینی ترشی از نظر طبیعت طبق نظر حکماى طب سنتى غده آن کمى گرم و تر است براى چاق شدن خوب است و محرک نیروى جنسى مى‏باشد، براى سرفه و خشونت سینه نیز نافع مى‏باشد.

خواص درمانى سیب زمینی ترشی:
۱- خوردن آن براى سرفه و خشونت سینه نافع است، محرک نیروى جنسى مى‏باشد، چاق‏کننده است.
۲- کسانى که مرض قند دارند تازه آن را مى‏توانند مصرف کنند، لاغرى را که در اثر مرض قند باشد برطرف مى‏سازد.

تهیه و گردآوری توسط گروه بوعلی باب سلامتی
منابع:
نسخه شفا
معارف گیاهى