خانه / اخبار روز طب سنتی / ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی

ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی

ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی
بررسى داروهاى گیاهى از نظر علمى (ماده شیمیایى یا ماده مؤثر)

آویشن‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گیاه آویشن:
مواد چرب، مواد رنگى، یک مواد تلخ، یک رزین، منگنز فراوان.
اسانس آن به نام اسانس سر پوله موسوم است که خود مرکب از سیمن‏ پینن‏ ، دیپانتن، کاراکرول، و تیمول مى‏باشد. تیمول یا اسید تیمیک به فرمول‏C 01 H 41 O یک ماده ضد عفونى کننده است.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی
ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی
اسطوخودوس از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى اسطوخودوس :
ماده مؤثره اسطوخودوس آن است که با بویى شبیه کامفر و نعناع، خود شامل یک سینوئل و یک الکل مى‏ باشد.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

اسفند از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیبات شیمیایی اسفند:
۱- هارمین به فرمول‏C 31 H 11 N 2 O
۲- هارملین به فرمول‏C 31 H 21 N 2 O
۳- هارمول به فرمول‏C 21 H 21 N 2 O
۴- پگانین‏
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

اقاقیا، دانه‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى دانه آقاقیا:
دانه اقاقیا داراى یک ماده روغنى (به مقدار ۳۱ درصد) توأم با مواد تلخ است ولى امروزه موفق شده‏اند که ماده تلخ آن را جدا نموده و از دانه اقاقیا نوعى آرد تهیه نمایند که به آرد گندم براى پختن نان افزوده مى‏شود.
به‏ طور کلى تمام قسمت‏هاى درخت اقاقیا داراى مواد زیر است.
صمغ‏ هایى شبیه صمغ عربى، کاروتین، فسفات کلسیم، یک گلوکزید بنام روبى‏نین یک ماده سمى بنام روبین، تانن به صورت گلیوکوتان‏نوئیدها و بالاخره یک ماده رنگى است که در دباغى به‏جاى مازو از آن استفاده مى‏ شود.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

اکالیپتوس‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى اکالیپتوس‏:
تانن، یک ماده تلخ، مواد رزینى مختلف، اسانس اکالیپتوس مى‏باشد و از آن استخراج مى‏شود و بویى شبیه بوى مخلوط کافور و نعناع دارد. دیگر از مواردى که در اسانس اکالیپتوس وجود دارند عبارتند از آلدئیدوالریک، آلرئیدبوتیرک، پینوکارنوئل، اودسمول، الکل اتیلیک، استات‏دامیل، پینن کامفن، فن‏
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

بادرنجویه‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى بادرنجویه:
از تجزیه شیمیایى بادرنجویه یا ملیس مواد زیر را به دست آورده‏اند:
۱- کامفر (محرک مغز، مقوى قلب، ضدعفونى‏کننده است).
۲- قندهاى مختلف، مواد رزینى، مواد پکتینى، تانن و یک ماده تلخ.
۳- اسانس ملیس که خود شامل سیترال، سیترونل‏لال، ژرانیول، لینالول مى‏ باشد.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

بادیان‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى بادیان:
از تجزیه شیمیایى دانه بادیان علاوه بر قند و لعاب (موسیلاژ) اسانسى به مقدار ۴ تا ۵ درصد پیدا کرده‏اند و همین اسانس ماده مؤثر بادیان است که خواص شفابخش‏ دارد. اسانس بادیان خود از مواد زیر ترکیب یافته است.
آنتول (۸۰ تا ۹۰ درصد اسانس) ترپن‏ها، سزکوئى‏ترین، ترپینول، کاردى‏نن، استراگول، سافرول، بیزابولن، آلفافلاندورن، آلفادیپانتن، لیمونن چپ‏ گرد.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

بنفشه‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایی گیاه بنفشه:
تاکنون از تجزیه شیمیایى بنفشه مواد زیر را به دست آورده‏اند:
۱- لعاب (موسیلاژ) ۲- ماده آبى‏رنگ که به زودى فاسد مى‏شود ۳- ویولین که ماده‏اى است با اثرى شبیه امتین ۴- مقدار کمى اسانس با بوى مطبوع.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

به‏ لیمو یا ورون‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى به لیمو:
ماده مؤثر برگ به لیمو اسانس آن است که خود مرکب از سیترال، لیمونن، ژرانیول مى‏ باشد.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

بید از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى بید:
دانشمندان از تجزیه شیمیایى پوست درخت بید مواد زیر را به دست آورده‏اند:
۱- سالیسین که در اثر هیدرولیز آن تحت اثر امولسین، گلوکز و سالى‏ژنین حاصل مى‏شود.
سالى‏ژنین به فرمول‏C 7 H 8 O 2 یک ماده ضدعفونى‏ کننده است و در معالجه رماتیسم، نقرس، گریپ و دیسانترى اثر قاطع دارد.
۲- تانن واکسالات دوشو
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

پاى خر از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى پای خر:
از تجزیه شیمیایى گل این گیاه مواد زیر را به دست آورده‏اند:
۱- فارادیول ۲- فیتوسترین ۳- اسیدوینیک ۴- اسید گالیک ۵- لعاب، تانن‏پنتوز، گالاکتوز
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

پر سیاوشان‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى پرسیاوشان:
از تجزیه شیمیایى پر سیاوشان مواد زیر را به دست آورده‏اند:
۱- یک ماده تلخ به نام کاپیلارین‏
۲- لعاب، قند، تانن‏
۳- اسید گالیک و کمى اسانس‏
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

ترنجبین‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایىترنجبین:
از تجزیه شیمیایى ترنجبین، دانشمندان قدیم، قندى به نام مله زیتوز پیدا کرده‏اند. ولى بررسى‏هاى جددى که توسط ابرت در سال ۱۹۰۸ و دکتر صادق مقدم به سال ۱۹۳۰ در پاریس به عمل آورده‏اند، ماده قندى ترنجبین را ساکارز نام برده‏اند.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

تمر هندى‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى تمر هندی:
دانشمندان از تجزیه شیمیایى قسمت گوشت‏دار میوه تمر هندى مواد زیر را به دست آورده‏اند.
۱- اسدى سیتریک ۲- اسید مالیک ۳- تارترات اسید پتاسیم ۴- گلوکز ۵- پکتین ۶- ماده‏اى نامعلوم با اثر مسهلى.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

تیول‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى تیول:
از تجزیه شیمیایى گل تیول یا زیرفون مواد زیر را به دست آورده‏اند.
(۱) قند (۲) لعاب (موسیلاژ) (۳) تانن (۴) اسانسى که بر اثر تقطیر با آب آن به دست مى‏آید این اسانس حاوى ماده‏اى به نام فارنسول مى‏ باشد.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

ثعلب‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى ثعلب:
از ترکیب شیمیایى غده زیرزمینى ثعلب مواد زیر را به دست آورده‏اند:
۱- ماده لعابى ۵۰ درصد
۲- آمیدون تغییر شکل یافته ۲۷ درصد
۳- مواد پروتئینى ۵ درصد
۴- قند ۵ درصد
۵- املاح معدنى به صورت کلرورسدیم، فسفات کلسیم و کمى اسانس‏
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

چاى‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى چای:
چاى نواحى مختلف ترکیب متغیر و متفاوتى دارند ولى به‏طور متوسط از تجزیه چاى مواد زیر را به دست آورده‏اند.
۱- مواد ازته ۲۵/ ۲۳ تا ۴۰/ ۲۷ درصد
۲- مواد چرب ۲۸% تا ۴۰/ ۲۷ درصد
۳- آب ۵/ ۸ تا ۷۵/ ۱۰ درصد
۴- تانن- اسید تانیک ۱۵/ ۵ تا ۶۵/ ۱۵ درصد (طعم تلخ چاى مربوط به این ماده است).
۵- کافئین‏ ۱۰/ ۱ تا ۶۰/ ۳ درصد
۶- عطر چاى بنام تئون ۰ تا ۶۸ درصد
۷- اسید اکسالیک ۳۳/ ۱ تا ۷۵/ ۳ درصد
۸- مشتقات کسانتیک‏
۹- املاح معدنى (فسفات‏ها، اکسالات‏ها، پتاسیم، کلسیم، منیزیوم، منگنز).
در چاى ریبوفلاوین و اسید نیکوتى‏نیک و اسید پانتوتنیک و اسید مالیک گزانتین یافت مى‏ شود.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

حنا از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى حنا:
اگر چه هنوز به‏طور کامل ترکیب شیمیایى حنا معلوم نشده، ولى تاکنون از تجزیه شیمیایى برگ حنا مواد زیر را به دست آورده‏اند:
۱- تانن ۷ تا ۸ درصد ۲- مواد چرب ۶ درصد ۳- مواد رزینى ۲ تا ۳ درصد ۴- اسانس ۲۰/ ۱ درصد (۵) ماده رنگى قابل تبلور.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

خردل سفید از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى خردل سفید:
از تجزیه شیمیایى دانه خردل سفید مواد زیر را به دست آورده‏اند:
۱- روغن ۲۵ تا ۳۵ درصد ۲- لعاب ۲۵ درصد ۳- میروزین ۴ تا ۵ درصد ۴- سینال‏بین ۲ درصد.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

خردل سیاه‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى خردل سیاه:
از تجزیه شیمیایى دانه خردل سیاه مواد زیر را به دست آورده‏اند:
۱- لعاب (موسیلاژ) ۲۰ درصد ۲- روغن خردل سیاه ۲۴ تا ۳۳ درصد (که براى مصارف صنعتى و تهیه صابون به کار مى‏رود) ۳- اسید میرونیک (به فرمول‏C 01 H 71 NO 2 S 2 ، اسید سیناپولیک، سوفاسیانات و سیناپین ۴- مپرونات پتاسیم (سینگرین) ۵- آنزیم‏هاى مختلف از جمله میروزین. سینگرین تحت اثر میروزین و در مجاورت آب، هیدرولیز شده موادى نظیر گلوکز، سولفات اسید دوپتاسیم و اسانس خردل ایجاد مى‏ کند.

بررسی ترکیبات شیمیایی گل ختمی در سایت بوعلی باب سلامتی
ترکیب شیمیایى گل ختمی:
تمام قسمت‏هاى گیاه داراى لعاب فراوان است. منتهى برگ ختمى علاوه بر لعاب موسیلاژ داراى مقدارى اسانس و یک اسید فرار مى‏باشد. گل ختمى، علاوه بر لعاب و اسانس مقدارى هم مواد قندى دارد. به‏طور کلى از تجزیه شیمیایى ریشه ختمى مواد مهم زیر را به دست آورده‏اند:
(۱) لعاب، مواد پکتیک، آمیدون (نشاسته)، ساکارز، ماده روغنى، قند تبدیل‏یافته، تانن، آسپاراژین تبائین، آلبومین، لسیتین، اسید مالیک، نوعى آنزیم یک ماده معطر فرار، مواد معدنى و فسفات.

درخت عرعر از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى درخت عرعر:
از تجزیه شیمیایى پوست درخت عرعر دانشمندان مواد زیر را به دست آورده‏اند:
۱- آلانتین ۲- ساپونین‏
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

دم اسب‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى دم اسب:
۱- املاح آلومینیم و پتاسیم‏
۲- اسید سیلیسیک، اکسالیک، مالیک و آکونى‏تیک (به حالت ساده یا ترکیب)
۳- یک ماده تلخ، یک ماده رزینى، مواد چرب‏
۴- نوعى ساپونین بنام اکوئى ستین که بر اثر تجزیه تبدیل مى‏شود به فروکتوز، اکوئى ستوژین‏
۵- خاکستر آن داراى مقدار زیادى سیلیس مى‏ باشد.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

رازیانه رومى‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى رازیانه رومی:
قند، صمغ، ماده روغنى و از همه مهمتر ۵/ ۱ تا ۵/ ۳ درصد اسانس انیس. این اسانس از تقطیر دانه رازیانه به کمک بخار آب به دست مى‏آید. ترکیب شیمیایى اسانس عبارت است از: آنتول ۸۰ تا ۹۰ درصد (این ماده در رازیانه و ترخون هم وجود دارد)، استراگول ۱۰ درصد، متیل کاویاکول، اسید آنیزیک، استن آنیزیک، سیمن و غیره.

زردچوبه‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى زردچوبه:
۱- نوعى الکل بنام تورمرول‏ به فرمول‏C 91 H 82 O 2- ستونى بنام ۳- اسانسى مرکب از اسیدهاى والرینیک و کماپ روئیک مخصوصا فلاندرون راست‏بر به مقدار یک درصد و سابى‏نن، سینونل، بورنئول.

زعفران‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى زعفران:
۱- اسانس بى‏رنگ که بوى مطبوع زعفران مربوط به آن است این ماده اثر بر روى اعصاب سطحى بدن دارد.
۲- کروسین که ماده رنگى زعفران را تشکیل مى‏دهد.
۳- هتروزید تلخى بنام پیکروکروسین به فرمول‏C 61 H 62 O 7 این ماده تلخ هضم غذا را تسهیل مى‏کند.
۴- پیکروکروستین‏
۵- املاح معدنى، مواد چرب، لعاب‏
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

زنجبیل‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى زنجبیل:
۱- ستن بنام زین‏ژورن‏ با طعم سوزاننده.
۲- یک ماده فنلى بنام زین‏ژول با طعم سوزاننده.
۳- رزین.
۴- اسانس با بوى کافورى مرکب از کامفن و فلاندرن.

زنیان یا نانخواه‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى زنیان:
تیمول، سیمن، آلفاپینن، دیپانتن، گاماترپى‏نن، کاراکرول.

زیتون‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى زیتون:
گلوکزید به نام الئوروپوزید مواد قندى، موادى تلخ، مواد رزینى، موم، کلروفیل، تانن، اسید گالیک، مانیت.

زیره سبز از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى زیره سبز:
تانن، روغن، رزین، الورون، اسانسى بنام کومینول، موادى از قبیل سیمن، الکل کومینیک، فلاندرن، کارون‏

زیره سیاه‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى زیره سیاه:
تانن، روغن سبز رنگ، مواد ازته (موسیلاژ) موم، مواد رزینى، قندهاى مختلف، اسانسى از قبیل کارون‏ دى هیدروکارول.

سداب‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى سراب:
روتین، که در طب جدید مخلوطى با ویتامین ث و کا تهیه کرده‏اند که ضد خونریزى قوى است. از هیدرولیز دو ملکول قند (گلوکز و رامنوز) و کوئر سیتین حاصل مى‏شود و داراى اسانسى است به نام اسانس رو که بیشتر آن را ماده‏اى بنام متیل تونن ستن تشکیل مى‏ دهد.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

سرو کوهى یا ابهل‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى سرو کوهی یا ابهل:
اسانسى از کامفن، سینن، کادى‏نن، سیل وسترون‏ و نوعى کامفر مشابه سدرول ترپینول و الکلى با بوى مطبوع و تانن‏ و انواع الکل‏ها.

سماق‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى سماق:
اسید سیتریک، اسید وینیک، اسید مالیک، مالات قلیایى، در برگ آن دکستروز، میریستین، و یک ماده مومى شکل.

سنا از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى سنا:
اسید سالیسیلک، املاح منیزیم، نوعى قند که از آن فنیل گلوکزاوزون حاصل مى‏شود، رئین‏ کمفرول‏ آلوامودین‏ کمفرین، ماده رزینى سبزرنگى به نام الکل میریستیک، فیتوسترول، اسید پالمیتیک، اسید استئاریک و غیره.

سیاه‏دانه‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى سیاهدانه:
ماده روغنى، اسانس، قندهاى مختلف، یک ماده تلخ بنام نیژل‏لین، ملانتین، دکلونیدین، کانسولیدین، دکلوسین، دکلونین.

شقایق- رآدین‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
اسید رآدیک، اسید پاپاوریک، اسید مکونیک، قند و صمغ، موسیلاژ و دو ماده رنگى.

شمشاد انارى‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى شمشاد اناری:
بوکسین، پارابوکسین، بوکسى نیدین، پارابوکسى نیدین، مواد رزینى، پکتیکى، صمغ، اسانس و غیره.

شمعدانى‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى شمعدانی:
ژرانیول، سیترونل لول‏ ، لینالول، بورنئول، ترپى‏نئول، مانتول، الکل فنیل اتیلیک، الکل آمیلیک و غیره.

صمغ عربى‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى صمغ عربی:
مواد معدنى، کمى تانن، تان‏نوئید، آب، آنزیم‏هایى از قبیل اکسیداز پراکسیداز، آمیلاز، امولسین- هیدارت‏هاى کربن مخلوطى از آرابان‏ و گالاکتان و اسیدهایى از قبیل اسیدآدابیک و اسید گومیک.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

علف چاى، هزارچشم‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى علف چای :
هیپرین (ماده زردرنگى است که از گلبرگ‏هاى آن به دست مى‏آید. هیپرسین، فیتوسترین، فلاوون، الکل سریلیک و اسیدهاى اسئاریک، پالمتیک، میریستیک (این مواد در اعضاى سبز گیاه وجود دارند).

علف چشمه‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى علف چشمه:
ویتامین‏A به مقدار زیاد، ویتامین‏E به مقدار زیاد، ویتامین‏D به مقدار کمتر،
ید به مقدار ۵%، کلسیم، آهن، منگنز، گلوکاناستورتین به فرمول‏C 51 H 02 O 9 NS 2 K علف چشمه را به نام‏هاى کلشک یا کولشک ,بولاغ اوتى، حب الرشاد، قره العین نیز مى‏ نامند.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاه علف چشمه یا کلشک در سایت بوعلی باب سلامتی

قهوه‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى قهوه:
آب، مواد چرب، قند، سلولز، مواد ازته، کافئین، خاکستر، ترى‏گونل‏لین، اسید کوفالیک، اسید سیتریک، پکتین.

کاکائو از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
مواد چرب، مواد ازته، آمیدون، تئوبرومین همراه با کافئین.

کرچک‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
استئارین، پالمتین، ریسینولئین، اسیدى اکسى استئاریک، اسید ایزوریسى نولئیک‏

کوکا از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى کوکا:
کوکائین، سینامیل، ایزوکوکائین، تروپاکوکائین، تروگزیلین، اسید کوکاتانیک، اسید کلروژنیک.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

کیسه کشیش‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى کیسه کشیک:
بورسین، (یک ماده رنگى و آلکالوئیدیست که اثر گیاه را به آن نسبت مى‏دهد). اسید بوریک، تانن، کولین (به مقدار یک درصد)، اسیتل کولین، تیرآمین و غیره.

گل ساعتى‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گل ساعتی:
سوکراز، آمیلاژ، آمیگدالاز، بتاگلوکزید (این گل را پاسیفلورآبى نیز مى‏گویند).

گل سرخ‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گل سرخ:
تانن، اسید گالیک، کوئرسیترن، یک ماده رنگى، کمى اسانس و مواد چرب.

گل همیشه بهار از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گل همیشه بهار:
کالاندوئین (یک ماده تلخ)، رزین، صمغ، لعاب، آلبومین.

ماستیک یا مصطکى‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى مصطکی:
اسید ماستیک به فرمول‏C 02 H 23 O 2 ، اسید ماستیکولیک، اسید ماستکولیک، ماسیتکورزن، اسانسى به مقدار ۲ درصد.

موم گیاهى‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
الکل ملیسیک، اسید کارنوبیک، اسید سروتیک، سروتات میریسیل.

وانیل‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
مواد چرب، مواد معدنى، مواد رزینى، ماده موثرى بنام وانیلین به فرمول‏C 8 H 8 O 3 .

هل‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
سینوئل، ترپینئول و استات دوترپنیل و ترپینن و لیمونن و سابى‏نن و بورنئول و پروتئین و کلسیم اکسالات و سیلیس.

گل اقاقیا از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى آقاقیا:
از گل اقاقیا رزینى با بوى مطبوع شبیه گل یاسمین به دست آورده‏اند که خود مرکب از مواد زیر است هلیوتروپین، الکل بنزیلیلک، لینالول، آندول، نرول. پروتئین، چربى، قند کلسیم، آهن‏ها، ویتامین‏هاى‏PP -B 2 -B 1 O -A و ویتامین‏C -.

آلو از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
قند، هیدارت‏هاى کربن، مواد پکتیک، اسید مالیک، اسید سیتریک، اسید سوکسینیک، اسید سالیسیلیک‏

انار از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
پل‏له‏ تیرین، ایزوپل له‏ تیرین، متیل پل‏له‏ تیرین، پزود و پل‏له‏ تیرین‏

بلوط از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى بلوط:
نشاسته (آمیدون)، پروتئین، ماده روغنى، قندهاى مختلف، قند ویژه بنام کوئرسیت، نوعى تانن (مازو)

زیتون‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
مواد قندى، مواد تلخ، مواد رزینى، گلوکزیدى بنام اولوروپوزید، موم، کلروفیل، تانن، اسید گالیک، مانیت‏

روغن زیتون‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
اولئین مخلوط با پالمتین، اسید لینولئیک، اسید لینولنیک، اسید اولئیک‏

پوست سبز گردو از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
قند، ژوگ‏لون، امولسین، فسفات کلسیم، اکسالات کلسیم، اسید سیتریک، اسید مالیک.

برگ نارنج‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
اسانسى معطر با بوى مطبوع، استاکیدرین، یک ماده تلخ، هسپریدین و غیره.

پوست نارنج‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى پوست نارنج:
هسپریدین، ایزوهسپریدین، اورانتامارین و اسید اورانتاماریک، اسید هسپریک، اسانس، ماده تلخ، لعاب (موسیلاژ)
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

نارگیل‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
اسید اولئیک، اسید استاریک، اسید پالمتیک، اسید لوریک، اسید میریستیک، اسید کاپریک، اسید کاپ‏روئیک، اسید کوکسى‏نیک.

مخمر آبجو از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى مخمر آبجو:
[۱- مقدار آب‏] ۱- مقدار آب در لوور خشک ۸ درصد در لوور تازه ۷۰ تا ۸۰ درصد است و میزان آن نباید از این حد، تجاوز کند.
۲- مواد معدنى‏
در اثر کالسیناسیون ۷ تا ۸ درصد خاکستر محتوى فسفات‏ها و پطاس در لوور به دست مى‏آید.
۳- گلوسیدها
مقدار گلوسیدهاى لوور در حدود ۳۰ درصد است. در لوور آمیدون و قندهاى احیاءکننده وجود ندارد ولى تره‏هالوز، یک گلوکز، یک گلوکان (پولى‏مرگلوکن) شبیه گلیکوژن (این ماده در اثر آب یددار به رنگ قهوه‏اى درمى‏آید) و فونگوز (گلوسید غشاء) در آن، موجود است.
۴- لیپیدها
در حدود ۲ تا ۳ درصد لیپید و یک درصد استرول از جمله ارگوسترول در لوور یافت مى‏شود.
۵- پروتئیدها
در حدود ۵۰ درصد مخمر آبجو را پروتئید تشکیل مى‏دهد که از آمینو اسیدها و از جمله لیزین‏تریپتوفان، یک کازئین (زیموکازئین) یک آلبومین (سرویزین) و نوکلئوپرتئیدها، تشکیل شده است. عنصرهاى مختلف دیگرى نیز در لوورها وجود دارند که مهمتر از همه، ویتامین‏ها هستند.
۶- ویتامین‏هاى مخمر آبجو
در مخمر آبجو مقدار کمى ویتامین است ولى در آن، ارگوسترول (پروویتامین‏D ) یافت مى‏ شود و از طرفى بهترین منبع تهیه ویتامین‏هاى گروه‏B است که عبارتند از:
ویتامین‏B 1 (تیامین) ۱۲ تا ۱۵ میلى‏گرم درصد گرم‏
ویتامین‏B 2 (ریبوفلاوین) ۳ تا ۶ میلى‏گرم درصد گرم‏
ویتامین‏B 3 (اسید نیکوتى‏نیک) ۳۰ تا ۵۰ میلى‏گرم درصد گرم‏
ویتامین‏B 4 (آدنین)
ویتامین‏B 5 (اسید پانتونتیک) ۱۰ تا ۲۰ میلى‏گرم درصد گرم‏
ویتامین‏B 6 (پیرویدوکسین) ۳ تا ۱۰ میلى‏گرم درصد گرم‏
ویتامین(B 7 ,B 8) به مقدار بسیار کم‏
ویتامین‏Bc (اسید فولیک) یاB 9 1 تا ۵ میلى‏گرم درصد گرم‏
ویتامین‏B 21 (سیانوکوبالامین) به مقدار بسیار کم.
۷- عناصر آنتى‏بیوتیک‏
مخمر آبجو در پزشکى به‏ عنوان یک ماده ضد جوش صورت شهرت دارد و مسلما داراى عناصر ضد باکترى فعال است که بر ضد استافیلوکوک‏ها مؤثرند، این عناصر به حالت خاص به دست نیامده‏اند.
۸- آنزیم‏ها
آنزیم‏هاى لوور متعدد و مهمترین آنها عبارتند از:
گلوسیدازها، انورتاز، سوکراز، مالتاز، بتاگلوکزیداز، پروتئازها، اکسیداز، رودکتازها و غیره.
۹- اثر فیزیولوژیک‏
مخمر آبجو به علت داشتن مقدار زیادى مواد پروتئینى و نوکلئوپروتئید از نظر غذایى ارزش فراوان دارد و محتوى اسیدهاى آمینه لازم براى بدن است. از جهت داشتن ویتامین‏هاى گروه ب روى متابولیسم گلوسیدها در بدن اثر مى‏کند و ماده‏اى است مقوى و مفید براى ناراحتى‏هاى عصبى و آنتى‏پلاگر، پایین‏آورنده قند خون و ضد کم‏خونى، علاوه بر آن خاصیت ضد باکترى استافیلوکوک‏ها و کلى‏باسیل‏ها در آن وجود دارد.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

افدارا یا ریش بز از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى افدارا یا ریش بز:
گیاه دارویى داراى ۵ تا ده درصد آب و ده درصد مواد معدنى است تانن کاتشیک و کمى هم کولین در آن یافت مى‏شود.
ماده مؤثر گیاه عبارت است از الکالوئید که به مقدار ۵۰/ ۰ تا ۲ گرم درصد برحسب جنس گیاه دریافت مى‏شود. در گیاه تجارتى، ماد مؤثر باید در حدود ۱ درصد باشد.
افدرین در سال ۱۸۸۷ به وسیله ناگایى، استخراج و شناخته شده و فرمول آن فنیل ۱، متیل ۲ آمینو پروبانول با ساختمانى نزدیک به ساختمان آدرنالین همراه با دو کربن ناقرینه است که داراى ۶ ایزومر مى‏باشد. افدرین به شکل‏هاى راست و چپ و بى‏تفاوت دیده مى‏شود ولى در گیاه افدرا به‏طور کلى به صورت چپ‏گرد وجود دارد.

ریشه مرغ یا شیندان‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى ریشه مرغ یا شیندان:
ریزم شیندان داراى ۸ تا ۱۰ درصد آب و ۲ تا ۴ درصد مواد معدنى است. در آن مقدار زیادى مواد گلوسیدى وجود دارد که عبارتند از ۱ تا ۲ درصد ساکارز و قندهاى احیاء کننده ۱۲ تا ۱۵ درصد، فروکتوز آن، موسوم به ترى‏تیسین است. مقدار کمى وانیلوزید (گلوکووانیلین یا آونین) و آثارى از یک اسانس، در آن دیده مى‏شود. اسانس شیندان از یک کربوراستیلینک به نام اگرپیرن، یاکاپلین، تشکیل شده است که داراى خاصیت ضد میکروبى است.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

گندم‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گل گندم:
روغن جوانه گندم به علت مقدار زیادى ویتامین‏E که در آن موجود است در موارد نازا بودن زنان مورد استفاده قرار مى‏گیرد و در دامپزشکى نیز مورد مصرف دارد.

سبوس گندم‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
داراى خاصیت مسهلى است و براى تهیه فیتین به کار مى‏ رود.

کلاله‏ هاى ذرت‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
ذرت داراى ۴ تا ۵ درصد مواد کانى است که پر از نمک‏هاى پتاسیم، قند، چربى‏ها (۲ تا ۳۰%) توأم با استرول‏ها (سیتوسترول) تانن و آثارى از روغن‏هاى اسانسى و آلانتوئین مى‏ باشد.

کلشیک طبى یا سورنجان از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى سورنجان یا کلشیک طبی:
دانه آن داراى ۳ تا ۵ درصد آب و ۴ تا ۵ درصد مواد معدنى و ده درصد قند احیاءکننده و به مقدار کم نشاسته است. ۵ تا ۱۰ درصد چربى و ۲۰ درصد پروتئید دارد. مقدار کمى نیز وزین اسید گالیک و تانن در آن یافت مى‏شود.
کلشى‏سین در سال ۱۸۲۰ به وسیله پلیته و کاوانترا استخراج شده و نخست تصور مى‏کردند از ترکیبات وراترین است تا آنکه در سال ۱۸۸۴ کلشى‏سین را به صورت کریستالیزه به دست آوردند و فرمول شیمیایى آن مشخص شد. کلشى‏سین که از مشتق‏هاى بنزو سیکلوهپتانو تووپولون است و داراى ازت خارج هسته‏ اى است.
کلشى‏سین به اشکال زیر یافت مى‏شود:
(ماده‏A )
(ماده‏B )
(ماده‏C )
دمه‏کولسین یا (ماده‏E )
کلشامین (ماده‏F )
کلشى‏کوزیدC 6 H 11 O 5
کلشى‏سین ماده‏اى است به رنگ زرد پریده محلول در آب، الکل، خیلى کم محلول در کلروفرم. کلشى‏سین مثل یک الکالوئید کامل و حقیقى عمل نمى‏کند و در اثر هیدرولیز با اسیدهاى رقیق، مبدل به کلشى‏سئین و الکل متیلیک مى‏شود که با افزودن کلروفریک به رنگ سبز درمى‏آید.
علاوه بر کلشى‏سین که الکالوئید اصلى گیاه است چندین الکالوئید دیگر به طریقه کروماتوگرافى ستونى به مقدار کم از آن جدا کرده‏اند.
دمه‏کولسین با کولشامین یک دزاستیل‏متیل، کولشیسین است که داراى خاصیت قلیایى واضحى است.
کلشى‏کوزید به گلوکز و دزمتیل ۲- کلشى‏سین ۳- تجزیه مى‏شود. در اثر روشنایى کلشى‏سین به رنگ قهوه‏اى درمى‏آید.
کلشى‏سین داراى اثر مدر و ضد تورم است و در معالجه بیماران رماتیسمى و نقرسى به کار مى‏رود. مکانیسم درمان بیمارى نقرس به وسیله کلشى‏سین به خوبى روشن نیست کلشى‏سین عامل اساسى درمان است. الکالوئیدهاى دیگر داراى اثر ضعیف‏ ترى است براى مثال اثر سمى کلشى‏سئین، ۲۰۰ بار کمتر از کلشى‏سین است، بدین معنى که هسته سیکلوپنتانو پرهیدروفنانتریک در کربن هفدهم، یک حلقه لاکتونیک شش وجهى دارد. میزان مواد مؤثر در پیاز سیل ۳۰/ ۰ تا ۴۰/ ۰ درصد است وجود این عناصر در اواخر قرن نوزدهم مسلم شده لیکن براى نخستین‏بار در سال ۱۹۲۹ محققان سویسى، نخستین هتروزید کریستالیزه سیل را به نام سیلارن همراه با اسپرفامیت یافتند.
هتروزید بى‏شکلى به نام سیلارن به دست آوردند که بعد معلوم شد که مخلوطى از گلوکزیدهاست.
استخراج هتروزیدها
پیاز را به قطعات کوچکى تقسیم کرده محلول سولفات آمونیم بدان مى‏افزایند تا پروتئین پیاز را منعقد کرده و از فعالیت آنزیم‏ها جلوگیرى کند. مخلوط بالا را چندین بار با استات اتیل اکستراسیون کرده و عصاره حاصل را زیر فشار کم، تقطیر مى‏کنند، باقى مانده را با اتر شسته تا سایر مواد، خارج شود. محلول اتر را با الکل مجاور کرده و به وسیله هیدرواکسید دو پلمپ تانن‏هاى موجود را رسوب مى‏دهیم. پس از صاف کردن و تبخیر، کریستال‏هاى سیلارن به خوبى ظاهر مى‏شود. در نخستین محلول آبکى مجموعه‏اى از سیلارن باقى مى‏ماند که به وسیله کرومانوگرافى مى‏توان آنها را جدا کرد. استول و همکارانش از آن، ۶ ماه کریستالیزه جدا کرده‏اند.
ساختمان شیمیایى هتروزیدها
سیلارن نیم تا دو سوم مجموع هتروزیدهاى سیل را تشکیل مى‏دهد. ساختمان شیمیایى این هتروزید در سال ۱۹۲۵ به وسیله استول و هوفمان تشریح شده است. این ماده، یک هتروپیوزید است که در اثر هیدرولیزاسید دو قند بنام‏هاى دگلوکوزورامنوز (که به شکل سیلاپیوزروى کربن سوم ثابت شده‏اند) و یک ژنین از نوع بوفانولید به نام سیلاریدن مى‏دهد که داراى دو عامل هیدروکسیل مى‏باشد. سیل را در صفحه بعد به‏طور علمى‏ترى بررسى مى‏کنیم.

خریق‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گیاه خریق:
قسمت دارویى داراى ۵ تا ۱۰ درصد آب و ۱۰ تا ۱۵ درصد ماده کانى و اسیدهاى آلى در آن به شکل اسید وراتریک و اسید کلدونیک، آمیدون و یک درصد چربى و یک یول‏ترپنیک از آن استخراج کرده‏اند.

سیل (پیاز عنصل) از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى پیاز عنصل:
به‏طور معمول دو نوع سیل سفید و سیل قرمز را به‏عنوان سیل‏ هاى دارویى مى‏ شناسند در سیل قرمز علاوه بر مواد موجود در سیل سفید، پیگمان‏هاى آنتوسیانیک و یک هتروزید مخصوص به نام سیلى روزید وجود دارد. ماده دارویى خشک داراى ۵ تا ۱۰ درصد آب و ۲ تا ۵ درصد مواد معدنى پر از اکسالات دو کلسیم مى‏باشد به میزان ۴ تا ۱۰ درصد موسیلاژ نیز در گیاه دارویى موجود است ولى ذخیره گلوسیدیسیل را فروکتوزان‏ها- تشکیل مى‏دهند. در سال ۱۸۷۹ ماده‏اى به نام سى‏نیس‏ترین ۲ که یک ترکیب چپ‏گرد بوده و در اثر هیدرولیز، فروکتوز مى‏دهد از گیاه به دست آمد، پس از آن عناصر نامعین دیگر از قبیل سیلین، سینیسترین و غیره کشف شد. در سال ۱۹۶۰ گورلیش یک گلوکوسى نیستررین به دست آورد که داراى چهار، مولکول فروکتوز و یک مولکول گلوکز بود در سیل، استرول‏ها، تانن‏ها، کاتشیک و کاتشول و یک فلاوونوئید به نام ایزورامنه‏تول وجود دارد. پیگمان آنتوسیانیک اصلى سیل شبیه کریزانتمین (سیانیدن ۳- مونوگلوکوزید) است.
مواد مؤثره‏
مواد مؤثره سیل هتروزیدهاى کاردیوتونیک استروئیدیک از نوع بوفانولیدها سوم و چهاردهم و دو بند مضاعف در هسته است. هیدرلیز آنزیماتیک، به وسیله سیلارن‏
R, A
– سیلارنین (در سیلاریدین: ۲ بند مضاعف)
R
– رامنوز+ گلوکز (سیلابیوز): سیلارن‏
R
– رامنوز+ گلوکز+ (سیلاتریوز: گلوکز سیلارن)
آنزیم‏هاى پنى‏سیلیوم، استروفانتو پیازدانه‏هاى استروفانتوس یا سیلارنارسیل یک ماده بینابینى به نام پروسیلاریدین تولید مى‏ کند که فقط داراى یک مولکول رامنوز است.
هیدرولیز هتروزیدهاى سیل‏
گلوکوسیلارن‏A مى‏دهد سیلاریدین‏A + سیلاتریوز (رامنوز+ ۲ گلوکز)
بتاگلوکزیداز
گلوکز+ سیلارن‏A سیلاریدین‏A + سیلابیوز (رامنوز+ گلوکز)
استوفانتو پیاز سیلارناز
گلوکز+ پروسیلاریدین‏A سیلاریدین‏A + رامنوز+ سیلارنین‏
آنزیم پنى‏سیلین‏
پروسلاریدین در اثر هیدرولیز با اسیدها، سلاریدین و رامنوز مى‏دهد ولى از طریق آنزیمى (پنى‏سیلیوم) یک آگلیکن اولیه با سیلارنین به دست مى ‏آید که فقط داراى یک بند مضاعف روى کربن‏هاى ۴ و ۵ است و سیلاریدین را مى‏توان یک انیدروسیلارنین به‏ شمار آورد.
در آزمایشات سیلارن از طریق کروماتوگرافى، ۸ هتروزید به دست آورده‏اند که به شرح زیر است.
گلوکوسیلارن یک هتروزید اولیه است که دو مولکول گلوکز و یک مولکول رامنوز (سیلاتریوز) است و بتاگلوکزید از آن را به گلوکز و سیلارن تجزیه مى‏کند. عناصر دیگر عبارتند از: گلوکوسیلى فائوزید، سیلى کریپتوزید، سیلى گلوکوزید، سیلى سیانوزید و سیلى آزوروزید که به استثناى اولى، همه تنها یک مولکول گلوکز دارند. بالاخره در سیل قرمز سیلى سیانوزید و سیلى آزوروزید که به استثناى اولى، همه تنها یک مولکول گلوکز دارند به دست آمده است. در سیل قرمز سیلى روزید، موجود است که در سال ۱۹۴۰ به وسیله استول و همکارانش از هم جدا شده ولى ساختمان شیمیایى آن در ۱۹۶۰ مشخص شده است. این هتروزید مانند بقیه هتروزیدها داراى یک حلقه لاکتونیک شش‏وجهى و یک بند مضاعف روى کربن‏هاى ۴ و ۵ است و نیز داراى یک گروپمان اسپرفامیست.
استوکسى روى کربن ششم و دو هیدراکسیل الکلى روى ستون‏هاى ۸ و ۱۴ است.
اثر فیزیولوژیکى سیل‏
سیل را از زمان‏هاى قدیم در مصر و یونان شناخته‏ اند و دیوسکورید خواص دیورتیک آن را یادآورى کرده است. در قرون وسطى آن را علیه استسقا به کار مى‏ برند. این گیاه با آنکه سمى است ولى انسان کمتر تولید عارضه‏ هاى خطرناک مى‏ کند. ولى دست‏کارى سیل تازه تولید سرخى و سوزندگى مى‏ نماید.
بررسی ترکیبات شیمیایی پیاز عنصل در سایت بوعلی باب سلامتی

مارچوبه‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى مارچوبه:
ریشه و ریزوم مارچوبه، داراى ۱۰ درصد مواد کانى و گلوسیدها (فروکتوزان) کمى تانن و ساپونوزیدى است که ژنین آن سارساسا پوژنین است. در گیاه جوان اسپاراژین کمى روتوزید (در قسمت سبز گیاه زیادتر است) مقدار کمى مواد آنتوسیانوزید و یک ماده گوگرد که مشتقى از متیل سولفونیوم میتونین مى‏باشد، وجود دارد.

سیر از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
به علت خاصیت طبى و اهمیت خاصى که دارد.
پیاز یا بولباین گیاه در فارماکوپه فرانسه ثبت شده و داراى خواص آنتى‏سپتیک، هى‏پوتانسیو، ضد کرم و دیورتیک (مدر) است و نیز داراى مواد گوگردى نیز مى‏باشد. (آلیلى پروپین دى سولفید) در سیر آلیسین به فرمول(C 3 H 3 S) 2 O وجود دارد در سیر ریبوفلاوین و نیاسین وجود دارد.

پیاز از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى پیاز:
گونه‏هاى مختلفى از این گیاه، کشت مى‏شود بولب آن داراى فروکتوزان (۱۰- ۴۰%) قندهاى احیاکننده (۱۰- ۱۵%) و کمى ساکارز است (۵- ۸%) در پیاز اسید گلیکولیک و در فلس‏هاى خارجى آن، مواد فلاونوئیدى مانند کرستول و اسپیروزید و آثارى از سایر ترکیبات پلى‏فنون (پیروکاتشول، فلوروگلوسینول، تانن و غیره) وجود دارد.
در پیاز یک گلوکزید اسید الئوئیک و نیز مقدارى ویتامین‏هاى مختلف موجود است‏
در پیاز، آلى‏ئین وجود ندارد ولى عناصر مشابه آن، مثل متیل یا پروپیل آلى‏ئین وجود دارد.
اسانس پیاز اشک‏آور است و محتوى دى‏سولفورآلیل، پروپیلا لدهیدوتیول پروپیونیک مى‏باشد.
پیاز به صورت سبزى، چاشنى، خام و پخته و به‏عنوان یک ماده مؤثر مدر، شهرت دارد. در فارماکوپه‏ها هم به همین علت وارد مى‏شود.
همچنین خاصیت کم‏کننده قند خون دارد (بعلت وجود انسولین گیاهى بنام گلوکوکینین) عصاره پیاز تازه باکتریوستاتیک است.

بداغ جنگلى‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى بداغ جنگلی:
برگ این درختچه داراى ساکارز، انورتین، امولسین و گلوکزیدى است که بر اثر تجزیه ساده، اسید والرینیک از آن آزاد مى‏شود.
پوست آن داراى یک ماده رزینى تلخ به نام ویبورنین‏ تانن، صمغ، موم، قند، پکتین، یک گلوکزید (با ترکیب تعیین‏نشده)، اسیدهاى فرمیک، استیک، والرینیک، کاپ‏ریلیک، اولئیک، لینولئیک و همچنین فیتوسترول است.
در میوه‏اش، تانن، اسیدهاى آلى مختلف و یک ماده رنگى یافت مى‏گردد. محل رویش در گردنه حیران بین آستارا و اردبیل.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

هفت‏کول‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى:
پوست این درختچه داراى یک ماده چرب چسبنده و ماده دیگرى با اثر قرمز کننده پوست و تاول‏آور است.
گل‏هاى آن داراى ساکارز، انورتین، امولسین، اسید والرینیک و نوعى گلوکزید است. در میوه‏اش اسید والرینیک وجود دارد محل وریش شمال ایران- گرگان کوه حاجى‏لنگ.

شیر پنیر از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گیاه شیرپنیر:
درباره وجود ماده‏اى در این گیاه که انعقاد شیر را باعث مى‏گردد، بررسى‏هاى عدیده توسط دانشمندان مختلف به عمل مى‏آید. بعضى‏ها مانندDr .Aze در سال‏
۱۳۳۹، موفق گردیدند که از مقدار کم یعنى از ۸ تا ۱۰ گرم آن معادل ۰۰۰۱/ ۰ گرم، ماده‏اى با اثر منعقدکننده شیر به دست آورند. در حالى که سایرین چون وجود چنین ماده‏اى را نتوانستند در گیاه مسلم نمایند، چنین اظهار عقیده نمودند که انعقاد شیر پس از وارد کردن گرد ساقه‏بان، بدین علت است که با این عمل، نوعى حالت اسیدى خاص در شیر به وجود مى‏آید که رشد میکرو اورگانیسم‏هاى موجود در شیر یا در گرد ساقه مخلوط در شیر را باعث مى‏گردد. از این گیاه اسیدهاى آلى نظیر اسید گالى‏تانیک‏ و اسید سیتریک همراه با نوعى ماده رنگى قرمز از گروه آلیزارین نیز به دست آمده است. امروزه بین این گیاه و روناس رابطه قائل هستند زیرا حیواناتى که از ریشه این گیاه تغذیه مى‏نمایند. استخوان آنها رنگ قرمز، مانند روناس پیدا مى‏کند.
محل رویش‏
نواحى شمال ایران، رودبار، در ناحیه‏اى به نام مانده‏جو در ارتفاعات ۹۵۰ مترى نواحى مختلف البرز، عمارلو، کبوترچاک، گون‏پشته، داماش در ارتفاعات ۱۸۲۰ مترى، تبریز، اشتران کوه، قره‏داغ، على‏بلاغ و تفرش.

سنبل الطیب یا علف گربه‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى سنبل الطیب:
ریشه ریزوم والرین داراى آمیدون، تانن، گلوکز، املاح مختلف، اسانس، اسید والرینیک، اسید فرمیک، اسید استیک و اسید پروپیونیک‏ است مواد اخیر که در ریشه خشک گیاه یافت مى‏شود، در ریشه‏هاى تازه به حالت اترى، مخصوصا اتروالرینیک وجود دارد.
در خاکستر ریشه و ریزرم مقدار زیادى مگنز یافت مى‏شود. مقدار کلى اسانس والرین در نوع مرغوب ریشه به‏طور متوسط یک درصد است. ریشه والرین تازه داراى مقدار نسبتا زیاد اسانس ولى با بوى کم است. تدریجا که ریشه خشک مى‏گردد، مقدار کلى اسانس آن کاهش حاصل مى‏کند در عوض بوى قوى کسب مى‏نماید. اسانس مذکور اگر تازه باشد، رنگ زرد مایل به سبز یا مایل به قهوه‏اى، بوى نافذ، مشخص و حالت نسبتا روان با واکنش اسیدى خفیف دارد ولى به تدریج که کهنه مى‏شود، غلظت حاصل مى‏کند و حالت اسیدى افزایش مى‏یابد. وزن مخصوص اسانس در گرماى ۱۵ درجه بین ۹۴۰ و ۹۵۰/ ۰ است.
محل رویش‏
این گیاه در بعضى از نواحى شمال غربى ایران مانند میشوداغ یافت مى‏گردد.
باباآدم، به عربى آراقیطون نامیده مى‏شود
ریشه باباآدم اینولین، ماده چرب به مقدار کم، کربنات نیترات، رزین‏هاى مختلف و یک گلوکزید به نام لاپین‏ یا لاپوزید است. ماده اخیر در سال ۱۸۸۸ توسط دانشمندان از گیاه استخراج گردید. از ریشه خشکیده گیاه در مجاورت هوا، معادل ۵۰ تا ۷۰ درصد اینولین توسطJ -Krontz در سال ۱۹۳۱ به دست آمد. برگ باباآدم داراى اکسیدازهاى فعال و دانه‏اش علاوه بر گلوکزید مذکور، داراى ۱۸ درصد روغن زرد، رنگ خشک‏شونده با طعم تلخ، مرکب از ۵۸ درصد اسید لینوئیک و ۱۰ درصد اسید اولئیک است.

الشوکه المبرکه‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گیاه الشوک المبرکه:
طعم تلخ اعضاى هوایى این گیاه مربوط به ماده‏اى به نام کنى‏سین‏ است که توسطNativel در سال ۱۸۴۲ کشف گردید. این ماده که اثر تب‏بر دارد، بعدا توسطLsocia به حالت مبتلور از برگ‏هاى جوان گیاه به دست آمد.
تمام قسمت‏هاى گیاه داراى املاح پتاسیم، منیزیوم، کلسیوم، به مقدار جزیى اسانس، رزین، صمغ، موسیلاژ، تانن قندهاى مختلف و فیتوسترین است‏
کنى‏سین، به فرمول‏C 24 H 65 O 01 و داراى طعمى تلخ است. به صورت بلورى‏هاى سوزنى شکل، شفاف و بى‏رنگ متبلور مى‏گردد. در آب به مقادیر کم ولى در الکل، اتر و قلیائیات به مقادیر زیاد حل مى‏شود. اسید سولفوریک آن را در خود حل مى‏کند و رنگ قرمز ایجاد مى‏نماید ولى با افزودن مقدارى آب، به رنگ بنفش درمى‏آید و اگر آمونیاک افزوده شود زرد رنگ مى‏گردد. در اسید کلریدریک رنگ سبز ایجاد مى‏کند.
کنى‏سین، داراى اثر تب رقوى است ولى چون حتى مصرف مقادیر کم آن ایجاد قى و ناراحتى مى‏کند از این جهت استفاده از آن متروک گردیده است. اثر تب‏بر کینى‏سین بیشتر از سالیسین تشخیص داده شده است.

غافث، خدالت‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گیاه غافث یا خدالت:
اعضاى مختلف این گیاه داراى تانن، مواد رزینى، اسانس، اینوین و نوعى ماده تلخ به نام اوپاتورین‏ در سال (۱۸۲۸) است بعلاوه دو نوع ساپونین با اثر مدر و معرق توسطR .Collbert در سال ۱۹۱۶ از آن به دست آمده است.
اوپاتوزین، ماده‏اى است تلخ و گزنده که به صورت گرد و سفید رنگ از اعضاى مختلف این گیاه و گونه‏هاى دیگر آن به دست آمد. در آب و الکل نیز حل مى‏گردد.
تاریخچه: استفاده‏هاى درمانى از اعضاى این گیاه، به زمان‏هاى خیلى قدیم ارتباط پیدا نمى‏کند زیرا در کتب قدیمه، هیچ‏گونه اشاره‏اى از آن به عمل نیامده است. نخستین‏بار در سال ۱۵۴۳، دانشمند گیاه‏شناسى به نام‏L .Fuche اعضاى هوایى گیاه را به صورت خشک شده در عطارى‏هاى آن زمان که گیاهان دارویى مى‏فروختند تحت نام‏Eupatonium پیدا نمود. بعدا این بررسى ادامه پیدا کرد و معلوم شد که در مراکز داروفروشى کشورهاى مختلف نیز تحت همین نام، در معرض استفاده مردم قرار مى‏گیرد. بعضى از دانشمندان دیگر نیز مانندBoch (در سال ۱۵۷۲) اعلام داشته‏اند که حیوانات مجروح مانند آهو از این گیاه منحصرا آن هم در بعضى نواحى براى درمان خود استفاده مى‏کردند. فقط در بعضى از کتب دارویى چنین منعکس است که قدمت درمانى این گیاه به زمان‏Tournefort دانشمند گیاه‏شناسى قرن ۱۳ میلادى مى‏رسد و حتى چنین ذکر گردیده است که از آن استفاده‏هاى درمانى مختلف نیز به عمل آمده است.
بررسى‏هاى علمى حتى در زمان حاضر نیز در مورد این گیاه، به نحوى که آن را در ردیف انواع دارویى شناخته شده قرار دهد، به عمل نیامده و فقط با توجه به خصوصیات و شهرت‏هاى درمانى گیاه است که مصرف آن در بعضى نواحى، به منظور درمان بیمارى‏ها بین مردم رایج گردیده است.

گل گندم‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گیاه گل گندم:
گل‏هاى این گیاه مدر است و از آن در آب آوردن انساج مخصوصا در استقساء استفاده به عمل مى‏آید بعلاوه در سرماخوردگى، جهت رفع سرفه و در بیمارى‏هاى سینه به کار مى‏رود. دم‏کرده با آب مقطر آن سابقا به صورت لوسیون، در رفع التهاب چشم به کار مى‏رفته است در ترکیب شیمیایى آن سیانین‏ در بعضى از آنها بارگونین‏ یافت مى‏شود- پتاس- اسید فسفریک- منیزیوم- تانن و یک ماده شفاف در آن وجود دارد.

گلرنگ (به عربى قرطم) از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گیاه گلرنگ:
از گل‏هاى لوله‏اى کاپیتول‏هاى این گیاه، ماده‏اى به رنگ زرد زیبا، محلول در آب و ماده دیگرى به رنگ قرمز و محلول در آب قلیایى شده به دست آورده‏اند، ماده رنگى اخیر که کارتامین‏ یا اسید کارتامیک‏ نامیده شده است به فرمول‏C 41 H 61 O 7 مى‏باشد.
میوه این گیاه داراى ۳۰ تا ۳۷ درصد از پروتئین‏ها و ۴۵ تا ۵۶ درصد از نوعى مواد چرب قابل استخراج است که پس از تصفیه کامل مى‏تواند به مصارف تغذیه برسد.
روغن حاصل از میوه گیاه اگر بدون مداخله گرما تهیه شده باشد، وزن مخصوص بین ۹۲۵/ ۰ و ۹۲۶/ ۰ دارد درحالى‏که اگر این روغن در گرما به دست آمده باشد، وزن مخصوص بین ۹۶۲/ ۰ و ۹۶۴/ ۰ است. اندیس صابونى شدن آن، ۱۸۷ تا ۱۹۴ درجه است.
این گیاه و گونه دیگرى از آن بنام‏C .Lanatus از دو نظر مورد کشت قرار مى‏گیرند یکى براى استفاده از ماده رنگى گل‏هاى لوله‏اى آنها و دیگرى براى روغن‏دانه آنها که پس از تصفیه، قابل خوردن مى‏ باشد.
پرورش این گیاهان مخصوصا گونه اصلى آنها، با کاشتن دانه (میوه) آنها صورت مى‏گیرد. در طى ۱۵ تا ۱۵۰ روز نیر به تناسب محیط زندگى، ایجاد گیاه کامل مى‏گردد. از محاسن پرورش گل‏رنگ یکى آن است که میوه آن پس از رسیدن به زمین نمى‏افتد زیرا هر کاپیتول آن در مجموعه‏اى از براکته‏هاى برگ مانند محصور است و دیگر آنکه پرندگان براى استفاده از دانه گیاه (میوه) به سوى آن هجوم نمى‏آورند زیرا خارهاى تیز و فراوان گیاه و براکته‏هاى اطراف کاپیتول، مانع این کار است.
هر کیلوگرم دانه (میوه) معادل ۳۳ کیلوگرم محصول مى‏دهد.
روغن‏دانه این گیاه اگر هیدروژنه شود، نوعى مارگارین بسیار مرغوب، فاقد بود و طعم از آن‏ نتیجه مى‏گردد از روغن این گیاه در حبشه براى مصارف تغذیه استفاده به عمل مى‏آید. معادل ۹۰ درصد این روغن را اسیدهاى چرب مایع نظیر اولئیک و ۱۰ درصد آن را نیز اسیدهاى غیر مایع نظیر اسید پلمتیک و اسید استئاریک تشکیل مى‏دهد.
بررسی ترکیبات شیمیایی گیاهان دارویی در سایت بوعلی باب سلامتی

عکوب یا حرشف برى‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گیاه عکوب یا گیاه حرشف:
اعضاى مختلف این گیاه داراى تانن، نوعى ماده تلخ و یک رزین است. دانه آن نیز شامل یک ماده روغنى، آمیدون و مواد آلبومینوئیدى کمى مى‏باشد. طبق عقیده‏H .Chultz مواد مذکور در آلبومین دانه، واقع در زیر پوسته خارجى آن وجود دارد از این نظر براى درمان بیماریها، مصرف دانه له‏شده آن توصیه گردیده است.

زنجبیل شامى‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى زنجبیل شامی در سایت بوعلی باب سلامتی:
ریشه این گیاه داراى ۴۰ درصد اینولین است که مقدار آن در پائیز به حد اکثر مى‏رسد اینولین چون نخستین‏بار در این گیاه کشف گردید، از این جهت به نام‏Jnula نامگذارى شده است.
از تقطیر ریشه این گیاه مقدار کمى اسانس، مخلوط با توده چسبنده‏اى مرکب از آلانتولاکتون‏ ایزوآلانتولاکتون حاصل مى‏شود ایزوآلانتولاکتون به فرمول(C 6 H 8 O) N است و به صورت گوگرد بلورى سفیدرنگ به دست مى‏آید. در گرماى ۱۱۵ درجه ذوب مى‏شود به مقدار کم در الکل رقیق و به مقادیر زیاد در الکل مطلق، اتر و کلروفرم حل مى‏گردد. در آب غیر محلول است.
ماده‏اى به نام هلنین‏ (به مقدار ۱ تا ۲ درصد) که به غلط هتروزیدى تصور مى‏رفت در واقع از ایزوآلانتولاکتون مرکب مى‏باشد.
هلنین به فرمول‏C 12 H 82 O 3 و داراى حالت تبلور به صورت ذرات کوچک و منشورى شکل است فاقد بو و بدون رنگ مى‏باشد. در گرماى ۱۱۵ درجه ذوب مى‏شود. در آب غیر محلول و در الکل اتر، کلروفرم و روغن‏ها به مقادیر زیاد حل مى‏گردد. آلانتول را مى‏توان با فشردن توده متبلور، به مقادیر کم و به صورت ماده‏اى روغنى به دست آورد.
آنچه که در بازار تجارت تحت نام هلنین عرضه مى‏شود، در واقع آیزوآلانتولاکتون نیست بلکه آلانتولاکتون مى‏باشد.

افسنطین (کشوت رومى) از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى افسنطین:
برگ این گیاه داراى ماده تلخى به نام ابسنتین‏ است که نخستین‏بار توسطDuquesnel کشف گردید و بعدا به حالت متبلور و خاص به دست آمده، به نام انابسنتین‏ نامیده شد. علاوه بر آن، یک ماده غیر تلخ ولى قابل تبلور و به رنگ زرد کاهى و همچنین اسانسى به مقدار متغیر ۲ تا ۵ در هزار نیز در اندام‏هاى گیاه وجود دارد.

درمنه یا شیخ خراسانى‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گیاه درمنه:
سمن کنترا داراى ماده مؤثرى به نام سانتونین‏ به فرمول‏C 01 H 81 O 3 اسانس، اسیدهاى چرب فرار یک ماده رزینى و آرته‏میزن‏ است حد اکثر مقدار سانتونین در کاپیتول‏ها، ۳/ ۲ تا ۶/ ۳ درصد (بین ماه‏هاى تیر و مرداد) مى‏باشد. اسانس، آنکه به مقدار ۴ تا ۸ درصد مى‏رسد، از مقدار زیادى سنئول‏ همراه با کمى ترپینئول‏ سزکوئى‏ترین‏ و الکل سزکویى ترپنیک تشکیل مى‏یابد. یک نوع که در ایران مى‏روید به نام درمنه نامیده مى‏شود که نوع ترکى آن بهتر است.

برنجاسف‏ از نظر ترکیبات شیمیایی
ترکیب شیمیایى گیاه برنجاسف:
سرشاخه گلدار و برگ این گیاه داراى موسیلاژ، رزین قند، اینولین، ۲۰/ ۰ درصد اسانسى به وزن مخصوص ۹۷۰/ ۰ مرکب از سینئول و احتمالا مقدار تویون‏ است.

تهیه و تنظیم از گروه بوعلی باب سلامتی